مواظب فیل زندگیت باش
عقل دستور میده اما فرمون دست احساساته
فیل و فیلسوار: جدال عقل و احساس
تا حالا شده بدون دلیل منطقی کاری رو انجام بدی و بعدش خودت هم تعجب کنی که “چرا این کارو کردم؟!”
روانشناس معروف «جاناتان هایت» استعارهای جالب برای توضیح رابطه بین عقل و احساسات داره:
عقل = فیلسوار
احساس = فیل
فیلسوار فکر میکنه کنترل همه چیز رو داره، چون میتونه جهت رو مشخص کنه. ولی واقعیت اینه که فیل، یعنی احساسات و غرایز، خیلی بزرگتر و قویتره! اگه فیل نخواهد راه بره، هیچجوری جلو نمیره!
مثال واقعی: تصور کن تصمیم گرفتی رژیم بگیری. فیلسوار میگه: «از امروز هیچ شیرینی نمیخورم.» اما شب که میرسی خونه و خستهای، یه کیک شکلاتی تو یخچال چشمک میزنه
فیل (احساس خستگی و نیاز به لذت) میگه: “فقط یه تیکه!” و تمام… فیلسوار فقط نگاه میکنه و کاری ازش برنمیاد!
راه حل چیه؟ بهجای جنگیدن با فیل، باید یاد بگیری باهاش هممسیر بشی. احساست رو بشناس، برایش راه جایگزین بذار (مثلاً دسر سالم)، و مسیر رو آسون کن. من وقتی سر میز غذا مینشینم دیگه هیچی جلو دارم نیست چون خیلی شکمو هستم. تنها کاری که میکنم اینه که یک ظرف بزرگ سالاد قبل از شروع می خورم و …. و این جواب میده
این استعاره کمک میکنه بفهمیم چرا تغییر سخته، چرا خودکنترلی همیشه جواب نمیده و چطور میتونیم بهتر رفتار خودمون رو مدیریت کنیم
این پست رو براتون گذاشتم چون توی خیلی از پست های بعدی به فیل و فیل سوار اشاره می کنم، لازم بود قبلش این توضیح رو بگذارم